Вы здесь

Главная » Акмолинской области памятники. Экскурсии по мазарам Акмолинской области.

Мавзолей Ботагай.

Фототуры по историческим памятникам Акмолинской области.

«Истории нужны легенды, отчаянные подвиги и благородные примеры, пламенные речи, храбрые герои и великие победы, победители забывают предательство и трусость, лицемерие и кровь, правда остается правдой, а ложь становится историей»

Авраам Линкольн.

Старинные мавзолеи Акмолинской области.

Мавзолей «Ботагай» находится в Коргалжынском районе, Акмолинской области, является памятником архитектуры эпохи средневековья XI - XII веков, расположенный в 120 км западнее от города Нур-Султан и в 2 км восточнее от села Коргалжын.
Ботагай - портально-купольный мавзолей с главным фасадом, ориентированным на юго-запад. Судя по чертежам и описаниям путешественников, Ботагай являлся одним из выдающихся шедевров архитектурно-строительного искусства Казахстана эпохи средневековья.
В середине XIX века мавзолей находился в удовлетворительном состоянии, ныне размытый и выветренный. До раскопок памятник представлял собой овальной формы холм диаметром около 30 метров, высота 1,5 - 2 метра.
На его вершине находился металлический триангуляционный пункт. Раскопки вскрыли кирпичную площадку размерами 21 х 17,4 метров, на которой обнаружились уникальные для региона резные терракотовые сталактиты с геометрическим и растительным орнаментом.
По описаниям И. Шангина, мавзолей Ботагай уже в 1816 году имел разрушения и представлял собой «остатки древнего храма весьма порядочной архитектуры, внутри имел столбы и стены отштукатуренные, около него стоял другой подобный мавзолей». 
Эти данные свидетельствуют о том, что Ботагай являлся одним из значимых мемориально-культовых сооружений, входивших в крупный некрополь, расположенный на левом берегу реки Нура, принятый ошибочно путешественниками XVIII - XIX веков за остатки средневекового города.
До наших дней сохранился план величественного мавзолея Ботагай, сделанный в 1862 году казахским ученым и путешественником Шокан Уалихановым. Согласно легенде в давние времена жил искусный мастер-строитель великан Быты-гай.
Был он беден, но очень силен. Силачу ничего не стоило с двумя бревнами под мышками перешагнуть через реку Нура. Некий хан решил при жизни построить себе мавзолей и пригласил для этого Бытыгая.
Бытыгай приступил к строительству и очень скоро недалеко от реки Нура вырос мавзолей. Он был настолько огромный, что тень от него доходила до самой реки. Полюбился хану мастер за свое умение.
А между тем Бытыгай уже строил мост через реку на том месте, которое и поныне называется Бытыгай откели - брод Бытыгая. При строительстве моста одна из балок обрушилась и убила богатыря. Загоревал хан, собрал народ и обратился к нему со словами: «Замечательный человек и мастеровой был Бытыгай.
И решил я похоронить его в мавзолее, который он построил для меня, дабы память о нем сохранилась вечно». Память о Бытыгае дошла до нас в названиях «Бытыгай мазары», «Бытыгай откели», «Бытыгай соры».

Бытығай» кесенесі (Қорғалжын ауданы).

Ақмола облысының тарихи ескерткіштері туралы фототурлар.

«Сюжеттерге аңыздар, арсыз істер мен асыл мысалдар, жалынды сөздер, батыл батырлар мен үлкен жеңістер керек, жеңімпаздар сатқындық пен қорқақтықты, екіжүзділік пен қанды ұмытып кетеді, ақиқат шындық болып қалады, өтірік тарихқа айналады»

Авраам Линкольн.

Ақмола облысының көне кесенелері.

Ақмола облысы Қорғалжын ауданы Қорғалжынан кентінен 2 жақырым жерде ал Астана қ.  батысқа қарай 120 шақырым жерде орналасып, Ботағай  кесенесі сәулет және ортағасырлық дәуірдің XI-XII  ғасырдың ескіркіші болып табылады.
Саяхатшылардың сипаттамасы мен сызбасы бойынша Батығай кесенесі Қазақстан өнерінің сәулеттік-құрылыс кешені  болып саналады. Кесене ХIХ ғасырдың басында жағдайы қанағаттанарлық болғанымен, құлаған. 
Қазба жұмысы жүргізілгенге дейін ескерткіш диаметрі шамамен 30 м, биіктігі 1,5-2 м сопақша қалыпты төбе болып табылатын. Оның төбесінде металлдан жасалған триагуляциялық бекеті орналасқан.
ХIХ ғ. ортасында кесене біршама жақсы күйге ие болды, өкінішке орай бүгінгі күнде ол қираған құрылыс үйіндісі болып табылады. 1862 жылы Ботоғай кесенесінің суретін қазақтың ұлы этногрф ғалымы Шоқан Уәлиханов салды.
Көптеген саяхатшылардың сызбалары мен сипаттамаларына қарағанда, Ботоғай Қазақстанның сәулет-құрылыс өнерінің көрнекті үлгілерінің бірі болып табылады. ХIХ ғ. ортасында кесене біршама жақсы күйге ие болды, өкінішке орай бүгінгі күнде ол қираған құрылыс үйіндісі болып табылады.
Аңыз бойынша, ежелгі дәуірде шебер-құрылысшы Ботағай өмір сүрген. Ол кедей бола тұра, оның бойында алып күш болды. Күші бар адамға екі бөренені арқасына салып, Нұра өзенінен өту  оңай болды.
Бір хан өмірлік кесене салуды шешіп, Батығайды шақырады. Батығай бірден жұмысқа кірісе кетіп, жақын арада Нұра өзенінің маңына кесене салады. Салған кесенесі соншалықты үлкен, кесененің өзеңге дейін жеткен.
Хан шебердің іскерлігіне риза болады. Сол жерге көпір салады, қәзір сол жер «Батығай өткелі» деп атайды. Көпірді салу кезінде Батығайдың басына бөрене құлап, Батығай қайтыс болады. Қайғырған хан, барлық халықты жинап алып, «Ботағай-шебер және тамаша адам болды» деп айтып, оның есімі мәңгілік есте қалу үшін өзіне салған кесенеге Батығайды жерлеуді ұйғарды.
Батығай туралы естелік «Батығай мазары», «Батығай өткелі», Батығай соры» деген атаулармен аңыз бізге жетті.  

Источник:
http://srh.kz/content/mavzoley-botagay-korgalghynskiy-rayon/